مدیریت پرورش شتر مرغ در مزرعه کوثر سرخس وابسته به شرکت ايثارگران سرخس ثبت (۳۱)
Ostrich Farm Management In Kosar Sarakhs
آدرس : خراسان رضوی – شهرستان سرخس – کیلومتر 3 جاده جنگل – نرسیده به گاوداری آستانقدس
مدیر مزرعه : حمیدر ضا شهرکی جوانترین بازنشسته وزارت نفت - دارای چهار مدرک دانشگاهی و فنی حرفه ای ( مقدماتی – تکمیلی – پیشرفته و استاندارد پرورش شتر مرغ از دانشگاه تهران و دانشگاه آزاد تربت جام ) .
افتخار ما: معرفی صنعت پرورش شتر مرغ در کشور
هدف ما: تندرستی جامعه،اشتغالزائی ،ارز آوری
تجربه ما : کوتاه ترین راه بهبود نیاز پرورش کشور
آرزوی ما: رسیدن به بالاترین سطح تولید گوشت شتر مرغ در ایران
اطمینان ما: بهداشتی ترین نوع گوشت قرمز با کمترین آلودگی و بیماری در ایران
رویای ما: رسیدن به مصرف سرانه بالاتر از 25 کیلوگرم گوشت در کشور
انتظار ما : مساعدت و همراهی مسئولین در تکامل پویای این صنعت
سرمایه ما: اعتماد پرورش دهندگان شتر مرغ کشور
مقدمه: شتر مرغ بزرگترین پرنده موجود در روی کره زمین است . و دارای خاصیتهای هم دام و هم طیور را دارد.
شتر مرغهای کنونی بر خلاف اجدادشان ، به دلیل داشتن پر و بال های رشد نکرده توانایی پرواز را ندارند . این کمبود با داشتن پاهای قوی جبران شده و آنها را قادر میسازد با سرعتی معادل 60 کیلومتر در ساعت بدوند و سرعتشان را تا زمانی بیش از 10 دقیقه حفظ کنند . شتر مرغ تنها پرنده ای در جهان است که فقط 2 انگشت از 4 انگشت اصلی را دارا میباشد که آنها را انگشت های سوم و چهارم مینامند . این مشخصه باعث تمایز شتر مرغ ها از انواع دیگر سینه پهن ها که سه انگشت دارند ،(باستثنای کیوی که 4 انگشت دارد) میشود. شتر مرغ از جمله پرندگاني است كه امروزه پرورش آن دردنيا روبه افزايش نهاده. بطوري كه براساس آمار اعلام شده درحال حاضر كشورهاي آمريكا، انگليس و آفريقاي جنوبي به عنوان مهمترين كشورهاي پرورش شترمرغ دردنيا به شمار مي روند. براساس نظريه كارشناسان توجه انسان به شترمرغ و محصولات آن تقريباً به 7500 سال پيش برمي گردد. اولين اثري كه حاكي ازوجود شترمرغ در صحرا بوده مربوط به سنگ منقوشي است كه در شكار شترمرغي را توسط يك پلنگ به تصوير كشيده است. اين كارشناسان معتقدند مصريان باستان از پرها متقارن شترمرغ بعنوان سمبل عدالت و از تخم هايش براي مصارف دارويي استفاده مي كردند. به گفته آنان از تخم خالي شترمرغ در آن زمانها براي حمل و نگهداري آب استفاده مي كردند. برخي از اعراب نيز شترمرغها را براي تغذيه شكاركرده و چرم آنها را درلباسهايشان به كار مي بردند. براساس اطلاعات موجود اولين جوجه كشي شترمرغ به روش مصنوعي در سال 1875 ميلادي در الجزاير صورت گرفت كه از12آشيانه مختلف 8 جوجه به دست آمد.
پرورش شتر مرغ از سال 1860 در كشور افريقاي جنوبي به صورت جدي آغاز گرديد و سپس در ساير نقاط دنيا گسترش يافت. امروزه در بسياري از كشورها پرورش شتر مرغ انجام مي شود. كشور ايران هم چند سالي است مبادرت به واردات اين پرنده نموده و در امر پرورش آن گام نهاده است. در طي چند سال گذشته مطالعاتي برروي پارامترهاي توليدي، جوجه كشي، تغذيه و پرورش اين پرنده صورت گرفته كه توأم با موفقيت هايي دراين زمينه بوده است.شترمرغ بزرگترين پرنده موجود در طبيعت بامشخصاتي بي نظير و عجيب درمقايسه با تمامي پرندگان است. شباهت ظاهري به شتر و همچنين شباهت از نظر پرورشي با دامهاي پرورشي و در واقع بهترين نام آن همان شترمرغ بوده كه نشان دهنده طيور بودن از نظر برخي مشخصات وهمچنين دام بودن از نظر توليد و نگهداري مي باشدشترمرغ درشاخه ماكيان و طيور طبقه بندي شده و در اين بخش هم درزير شاخه اي به نام سينه پهن ها با نام لاتين Rattite قراردارد. پرنده هايي مي باشند بدون قابليت پرواز وباجثه اي بزرگتر از تمامي ديگر پرندگان موجود و برخلاف تمامي پرندگان، شترمرغ فاقد جناغ سينه بوده واين مشخصه بهمراه وزن زياد وعدم تكامل عضلات پروازي اين پرنده را از پرواز ناتوان كرده است.وجهت اطلاع از توسعه صنعت شتر مرغ در سرخس برای نخستین باردر باغ ومزرعه کوثر کیلومتر 3 جاده جنگل در سال 1385 پرورش این پرنده قوی جثه آغاز گردید .
درباره مزرعه پرورش کوثر و تاسیسات مربوطه بیشتر بدانیم: این مزرعه در کیلومتر 3 جاده جنگل شهرستان سرخس قرار دارد مجموعه تاسیسات بالغ بر دو هکتار که یک هکتار آن یونجه جهت شتر مرغها و یک هکتار آن باغ و محوطه پرورش میباشد این تاسیسات مجهز به تاسیات برقی سه فاز جهت پیش بینی هرگونه افزایش جایگاه و آب شرب لوله کشی شهری وبیش از دو هزار متر دیوارکشی و دارای سگهای نگهبان دبر من آلمانی و یک سرایدار و نگهبان مزرعه با خانواده سکونت دارند.کار پرورش شتر مرغ از سال 1385 در این مزرعه آغاز گردید.
این تاسیسات دارای واحد های مختلف میباشد از قبیل:
- سه سالن مجهز جهت نگهداری جوجه یکروزه تا سه ماهه.
- یک محوطه فنس کشی حدود 250 متر مربع محل پرورش جوجه سه ماه تا مولد و نیز کشتار.
- جایگاه آماده سازی آذوقه و جیره با آسیاب مخصوص .
- جایگاه انبار سازی علوفه و یونجه خشک شده.
- جایگاه انبار سازی مواد اولیه ساخت و ترکیب جیره .
- محوطه 2000 متری مخصوص مولد ها .
- محوطه مخصوص نگهداری کشتار.
- سیستم های تهویه و گرمایشی و سرمایشی.
- سالن مخصوص کشتار.
- دستگاه مخلوط کن وخرد کن یونجه و علفهای سبز.
کلیات سالنها: در ورود به این سالن ها ظرف دارای آب آهک و در ادامه ماسک تنفسی با لباس مخصوص و چکمه ضد عفونی شده جزو ملزومات میباشد. پرورش جوجه یکروزه تا سه ماهه در این مجموعه تاسیسات طبق اصول دانشگاهی و تخصصی و استاندارد بوده و از هیچ مجموعه ای دیگر تابعیت نکرده و الحمدولله حرفهایی نیز برای گفتن دارد چرا که در دوران کوتاه شروع پرورش به نتایج بسیار مثبت و قابل قبولی طبق تجارب گذشته و اصول تئوری جدید دست یافته ایم . همیشه در این مزرعه سعی برآن شده تا از موفقیتهای سایر مزارع همجوار یاری جسته واز مشاوره سایر کارشناسان برجسته کشوری بهره مند بوده ایم .
اصول پرورش :جوجه یکروزه با توجه به عدم نیاز به غذا تا 15 روزگی باید مورد توجه خاص قرار گیرد . این مجموعه دارای سه سالن مجهز به تجهیزات خاص میباشد.
سالنهای این مجموعه ظرف هر هفته دو بار با مواد ضد عفونی کننده و قارچ کش و سایر مواد شیمیایی عاری از هر گونه میکروب و قارچهای احتمالی میگردد.
سالنها همواره دارای دمای بین 25 تا 35 درجه سانتیگراد با حفظ رطوبت نسبی میباشد.
چکاب در این تاسیسات معمولا بصورت هفتگی تا دوماهگی ادامه دارد و پس از این دوره دو ماهه بصورت دو هفتگی و نهایتا یکماهه انجام میگردد.
سالن شماره یک : در این سالن جوجه یکروزه تا یکماهه نگهداری میشود د رطی این مدت دو واکسن تزریق و نهایتا به سالن شماره دو انتقال پیدا میکنند. بعلت حساس بودن معده این جوجه از زمان تولد سعی میگردد تا سن دو ماهگی از آب تصفیه و معدنی استفاده گردد تا رشد دلخواه را بهمراه داشته باشد.
واکسنهای مورد نیاز و تزریقی آنترو توکسمی گوسفندی طی سه مرحله هفته اول – دو هفته و چهار هفته انجام میگردد.
واکسن آبله فقط یکمرحله انجام میگردد. واکسن آنفولانزا در دو هفته اول تزریق میگردد.
سالن شماره دو: در این سالن جوجه های بین 30 روز تا 60 روز نگهداری میگردند که طی این مرحله نگهداری نیز آب مصرفی تصفیه به مصرف جوجه ها میرسد . و همواره تا پایان مدت بصورت هفتگی چکاب کامل انجام میگیرد وبا هرگونه بیماری احتمالی شدیدا مقابله بمثل میگردد.
سالن شماره سه : در این سالن جوجه 60 روز به بالا نگهداری و بترتیب با نظرمدیر نگهداری مزرعه که از نظر صحت و سلامتی جوجه ها اطمینان حاصل گردد به محوطه باز هدایت میگردند.
محوطه پرورش جوجه از سه ماهگی تا مولد یا احیانا جداسازی جهت کشتار: در این محوطه که بصورت فنس کشی مجزا میباشد جیره جوجه ها طی مرحله ده روزه تغییر پیدا نموده و مکمل های رشد به جیره آنها افزوده میگردد.
که شامل ویتامین های لیزین – میتیونین – و سایر ویتامین هاست.
محوطه پروار بندی : در این محوطه جوجه ها جهت پرواربندی وکشتار پرورش پیدا میکنند و حداکثر تا یکسالگی به استفاده و بدست مشتری میرسند.
محوطه مولد ها :این محوطه کاملا مجزا بصورت محوطه های گله ای و هر گله مجزا در یک محوطه و کاملا تحت نظر بوده تا حداکثر بهره برداری از تخم جهت جوجه کشی آنان صورت گیرد.